Kolejne posiedzenie Komisji Polityki Społecznej Związku Miast Polskich poświęcone było omówieniu mającej wejść w życie od 1 czerwca br. ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wpływowi zmian w ustawie o pomocy społecznej na funkcjonowanie ośrodków pomocy społecznej oraz zmianom w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Obrady prowadził jej przewodniczący, Włodzimierz Kałek.

które mają na tym rynku działać, zasady aktywizowania osób bezrobotnych oraz instrumenty, jakie będzie można zastosować w stosunku do osób objętych działaniem ustawy. Ustawa wprowadza wiele nowych instytucji i pojęć. Przewiduje się pomoc dla pracodawców, w przypadku zatrudnienia bezrobotnego, a także pomoc dla bezrobotnych przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej. Całkowitą nowością jest finansowanie dodatków aktywizacyjnych i stypendia.
W podsumowaniu stwierdzono, że założenia ustawy są słuszne i porządkują zagadnienia dotyczące rynku pracy. Niepokój jednak budzi limitowanie środków na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu i pokrycie w środkach otrzymywanych z Funduszu Pracy. Na UP spadnie również obowiązek przekazania dokumentacji do ZUS w ciągu 14 dni, natomiast ZUS podejmie wypłatę świadczeń przedemerytalnych dopiero po 1 sierpnia br.
Komisja omówiła również wpływ zmian w ustawie o pomocy społecznej na funkcjonowanie tych ośrodków. Ustawa przekazała odpowiedzialność za rozwiązanie problemów życiowych na osoby i rodziny, których one dotyczą. Samorząd może zlecić realizację zadań pomocy społecznej podmiotom niepublicznym, co może zmniejszyć ilość zadań realizowanych bezpośrednio przez OPS. Ośrodkowi Pomocy Społecznej przypisano rolę koordynatora gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej wydaje kierownikowi OPS wójt, burmistrz, prezydent, a nie jak dotychczas rada gminy. Do wydawania decyzji w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych może być upoważniony kierownik OPS lub inna wskazana przez niego osoba.
Komisja zgłosiła również postulaty do Zarządu Związku w sprawie zmiany ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zmiany dotyczyły art. 7 i art. 6 ust.10. W art. 7 Komisja proponuje dokonanie zmiany polegającej na dodaniu po ust. 1 "Dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent, w drodze decyzji administracyjnej..." ust. 2 w następującym brzmieniu: "organ wymieniony w ust. 1 może upoważnić do przyznawania dodatku mieszkaniowego kierownika ośrodka pomocy społecznej lub na jego wniosek inną osobę"
Zdaniem Komisji, ustawodawca nałożył prawo przyznawania dodatków mieszkaniowych wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, podczas gdy w wielu gminach dodatki mieszkaniowe są realizowane z upoważnienia rad gmin przez ośrodki pomocy społecznej. Takie rozwiązanie jest korzystne szczególnie od momentu wprowadzenia w ustawie zapisu o możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Doświadczenie wykazało, że dzięki takiemu rozwiązaniu uniknięto w wielu przypadkach bezzasadnego przyznawania tych dodatków. Komisja zaproponowała również, aby art.6 ust.10 zmienić w taki sposób, by zawierał on delegację dla rad gmin upoważniającą do ustanawiania w drodze uchwały interwałów dochodowych, od których zależy wysokość przyznawanego dodatku. Począwszy od 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Z 2003 r. Nr 203, poz. 1966) zmieniła zasady dofinansowania gminom wypłaty dodatków mieszkaniowych. Obecnie zgodnie z art. 9a ustawy o dodatkach mieszkaniowych wypłata omawianego świadczenia jest w całości zadaniem własnym gminy. Zmieniona ustawa o dodatkach mieszkaniowych upoważnia rady gmin do podejmowania uchwał w sprawie podwyższania lub obniżania nie więcej niż o 20 punktów procentowych wysokości wskaźników procentowych wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu, do jakiej mogą być przyznawane dodatki mieszkaniowe łącznie z ryczałtem. Tym samym gminy mogą decydować o zwiększeniu lub zmniejszeniu wydatków na ten cel. Obecnie wysokość dodatków mieszkaniowych może wynieść maksymalnie od 50% do 90 % tych wydatków. Wobec uznania dodatków mieszkaniowych za zadanie własne gminy istnieje możliwość - uwzględniając trudną sytuację budżetową gmin ? ograniczenia maksymalnej wysokości przyznawanych dodatków mieszkaniowych z 70% na 50% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego, lub faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Próby obniżenia wskaźnika podjęły się miasta Lublin i Gdańsk ? jednak projekt nie został przyjęty. W związku z powyższym Komisja wnosi o zmianę zapisów w ustawie o dodatkach mieszkaniowych w taki sposób, by gmina miała swobodę przy obniżaniu bądź podwyższaniu wysokości przyznawanego maksymalnego dodatku mieszkaniowego i mogła go korelować z dochodem rodziny, w taki sposób by odbywało się to głównie kosztem rodzin o wyższych dochodach, a nie jak dotychczas o najniższych.

Jolanta Hałas