Stanowisko Komisji Finansów ZMP
15 maja 2002r. w Katowicach

Rozdzielenie od 1 stycznia 2001 r. przepisów o opłacie skarbowej na dwie odrębne ustawy ustawę o opłacie skarbowej i ustawę o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz obniżenie niektórych stawek podatkowych, spowodowało zmniejszenie wpływów z tego tytułu ( łącznie opłata skarbowa + podatek od czynności cywilnoprawnych) o prawie 30% . Po roku funkcjonowania ustaw w obowiązującym brzmieniu, przedstawia się projekty ich zmian i tak:

1) Zmiany zaproponowane do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilno prawnych dotyczą:

w art.1:

- zniesienia umowy poręczenia jako przedmiotu opodatkowania podatku od czynności cywilnoprawnych i przeniesienia jej do katalogu dokumentów objętych opłatą skarbową
(w art.1 ust. 1 pkt1 skreślono pkt c).

- objęcia opodatkowaniem zmiany umowy spółki dwóch nowych podmiotów, tj. spółki partnerskiej i spółki komandytowo-akcyjnej wprowadzonych przez Kodeks Spółek Handlowych (ust.3).

w art.3:

- wprowadzenia przepisu określającego moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku ustanowienia hipoteki (dodano ust.2a) - powstaje on z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.

w art.7:

- rozszerzenia katalogu czynności objętych podatkiem od czynności cywilnoprawnych o umowę ustanowienia odpłatnego nieprawidłowego użytkowania (rozszerzono zapis ust.1 pkt.3) oraz od umowy depozytu nieprawidłowego (rozszerzono zapis ust.1 pkt. 4),

- w ust- l skreślono pkt 6 - określający stawkę podatku od umowy poręczenia (7 zł),

w art.9:

- rozszerzenia zakresu zwolnień z podatku od czynności cywilnoprawnych o pożyczki udzielone na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej, pod warunkiem udokumentowania poniesionych na te cele wydatków dokonanych w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy (poprzez dodanie w pkc. 10 - lit g),

- skreślenia pkt. 12 - określającego przedmiotowy zakres zwolnień w umowie poręczenia,

w art. 10

- doprecyzowania przepisów dotyczących zasad składania deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (poprzez rozszerzenie zapisu ust.1). Obowiązek złożenia deklaracji ciąży również na podatniku zwolnionym od podatku oraz występuje w przypadku dokonania czynności zwolnionej z podatku.

w art.11

- dodania zapisu umożliwiającego dokonanie zwrotu podatku od umowy hipoteki w przypadku, gdy zawarto umowę o ustanowieniu hipoteki, tęcz nie dokonano jej wpisu do księgi wieczystej (w ust.1 dodano pkt 5),

w art.12

- określenia właściwości urzędów skarbowych, gdzie ma być przekazywany podatek od czynności cywilnoprawnych pobrany przez płatnika (poprsez dodanie ust.3a) - na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika,

- zobowiązania notariuszy do przekazywania urzędom skarbowym właściwym ze względu na siedzibę płatnika odpisów sporządzonych aktów notarialnych stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (poprsez dodanie usŁ3b).

2) Proponowana zmiana projektu ustawy o opłacie skarbowej polega głównie na;

- obniżeniu stawki opłaty skarbowej za:
--
zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej,
--
zaświadczenia w sprawie zaległości podatkowych,

- zaniechaniu poboru opłaty skarbowej od dokumentów przewozowych,

- zwolnieniu z opłaty skarbowej zezwoleń :
--
na przejazdy pojazdów nie normatywnych ,
--
za zajęcie pasa drogowego
--
za usunięcie drzew lub krzewów wydawane przedsiębiorcom,

Ponadto, w ustawie proponuje się generalne wyłączenie obowiązku zapłaty opłaty skarbowej za podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia oraz zezwolenia składane przez osoby które udokumentują organowi stan ubóstwa.
Nie wiadomo ile takich osób będzie i czy ich liczba nie wzrośnie . Wszystkie proponowane w ustawie zmiany obniżą dochody gmin.
Niewątpliwie wyliczenie w obecnej chwili ubytku dochodów jest w wielu przypadkach niemożliwe .

Wg wstępnych porównań niektórych wpływów osiągniętych w roku 2001 z proponowanymi stawkami , jak również likwidacja opłaty od dokumentów przewozowych nastąpi uszczuplenie dochodów w budżecie j.s.t. o około 7,5 % z tytułu wpływów z opłaty skarbowej za rok 2001.

Biorąc pod uwagę że znaczna część zezwoleń uiszczana jest znakami opłaty skarbowej zmniejszenie dochodów będzie znacznie wyższe. Tego nie zrekompensuje zapewne wprowadzenie opłaty skarbowej od wniosków i oświadczenia woli poręczyciela.
Proponowane zmiany w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczące rozszerzenia zakresu zwolnień z podatku o pożyczki na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej oraz zniesienie umowy poręczenia jako przedniiotu podatku również spowodują uszczuplenie dochodów budżetów gmin.

Reasumując powyższe Komisja Finansów Związku Miast Polskich jest zdecydowanie przeciw proponowanym projektom ustaw:

-
o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
- o zmianie ustawy o opłacie skarbowej

Katowice, dnia 15 maja 2002 r.

Przewodniczący Komisji Finansów ZMP

Franciszek Czaplicki