Stanowisko Komisji Ochrony Środowiska ZMP w sprawie poparcia propozycji Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych RP z dnia 16 czerwca br. dotyczącego zmian w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.)
(załącznik 2)

Karpacz, 27 czerwca 2003 roku

Podstawowa propozycja zmian zaproponowanych przez Spółdzielnię dotyczy ustalenia nowego organu regulacyjnego w sprawie taryf, którym miałby być Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i odpowiednio Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej.
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ponadto miałby przejąć określone w art. 4 ustawy obowiązki Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Powyższą propozycję należy uznać za kompletnie chybioną między innymi z następujących powodów:
- Przyszłość wskazanego organu regulacyjnego jest niepewna, bowiem wg polityki Ministra Środowiska ma nastąpić rezygnacja z powołania powyższego organu (likwiduje się organy centralne, nie ma woli politycznej powoływania nowych).
- Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej aktualnie działają na zasadach sprzecznych z dyrektywą Unii Europejskiej, gdyż nie zarządzają dorzeczami jak tego wymaga dyrektywa, a objęte zarządzaniem obszary nie mieszczą się nawet w jednym dorzeczu, jak również nie pokrywają się z granicami zlewni. Nie wyklucza się, że w Polsce powstaną zaledwie dwa regionalne zarządy Odry i Wisły.
- Regionalne Zarządy nie odpowiadają za infrastrukturę komunalną, a jedynie powołane są do gospodarowania wodami. Do ich zadań należy miedzy innymi utrzymanie wód w takiej jakości, by mogły one służyć do zaopatrzenia na potrzeby ludności i gospodarki. Wodę tę sprzedają przedsiębiorstwom wodociągowym do dalszego uzdatniania.
- Ponad wszelką wątpliwość zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gmin. Konsekwencją tego musi być przyznanie gminom instrumentów pozwalających na realizację tego zadania. Pozbawienie gmin możliwości kształtowania polityki taryfowej niweczyłoby możliwość realizacji tych zadań. Należy zaznaczyć, że taryfa obejmuje nie tylko zwrot uzasadnionych kosztów na prowadzenie działalności eksploatacyjnej, ale także środki niezbędne dla rozwoju urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Program rozwoju tych urządzeń zatwierdzany jest przez radę gminy i musi on znaleźć odzwierciedlenie w taryfie. Polityka rozwoju urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych jest związana z kierunkami rozwoju gminy i nie może o tym decydować nawet pośrednio organ, który za to nie odpowiada, a takim jest regionalny zarząd gospodarki wodnej.
- Kreowanie taryf to również element polityki wobec społeczeństwa zamieszkującego gminę. Nikt inny jak gmina nie jest w stanie prawidłowo ocenić zasobność swojego społeczeństwa i dostosować wysokość taryf do jego możliwości, a może to uczynić np. poprzez określenie tempa rozwoju urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, czy obniżenie taryf poprzez zwolnienie z podatku od nieruchomości.
Przedstawione przykładowe argumenty jednoznacznie wykluczają możliwość pozbawienia gmin ich funkcji regulatora.
Otwartą pozostaje sprawa, czy regulatorem powinna być rada gminy, czy zarząd, ale o tym winny zadecydować racjonalne przesłanki.
Można także zastanawiać się, kto w przypadku likwidacji Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast winien przejąć jego funkcje. Naszym zadaniem winien być Minister Infrastruktury, bądź Minister Środowiska.
Inne propozycje zmian dotyczą spraw szczegółowych i winni odnieść się do nich fachowcy, a w szczególności powołany przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Zespół Monitorujący ds. omawianej ustawy.
Należy również stwierdzić, że wiele propozycji Spółdzielczości np. dotyczących zapisów w umowach jako bardzo szczegółowych winno znaleźć się nie w ustawie, a w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, uchwalonym przez radę gminy.

Przewodnicząca
Komisji Ochrony Środowiska ZMP
Krystyna Poślednia