ZMP

Tezy do stanowiska w sprawie uregulowania systemu finansów komunalnych Komisji ds. Finansów UMP i ZMP

1. Wszystkie dotychczasowe próby uporządkowania systemu finansów komunalnych nie dały efektu, ponieważ były przygotowywane jednostronnie przez rząd bez prawdziwego partnerstwa z samorządem terytorialnym, z pominięciem rachunku ekonomicznego. Nie da się optymalizować systemu finansów samorządu symulując wyłącznie dochody j.s.t., bez liczenia kosztów i empirycznej standaryzacji wykonywania usług komunalnych.

2. Nowy system finansów komunalnych powinien uwzględniać zwiększenie możliwości inwestycyjnych j.s.t. Dotychczasowe negatywne doświadczenia w planowaniu finansowym stwarzają naglącą potrzebę ustawowego podziału budżetu j.s.t. na budżet bieżący (eksploatacyjny) i budżet majątkowy (inwestycyjny).

3. Nowe przepisy ustawowe powinny określać nie tylko dochody, ale także zasady dokonywania wydatków. W uregulowaniu wydatków należy jednocześnie uwzględnić kwestię rozdzielenia obligatoryjnych wydatków zdeterminowanych innymi ustawami, od wydatków określanych przepisami lokalnymi. "Ustawa o źródłach finansowania zadań j.s.t. i zasadach dokonywania wydatków" powinna uwzględniać różnorakie konsekwencje procesów integracji Polski z Unią Europejską.

4. Nowa ustawa powinna być uchwalona z co najmniej półrocznym vacatio legis, poprzedzona przeprowadzeniem w bieżącym roku wnikliwych symulacji kosztów wykonania zadań, odrębnie dla poszczególnych poziomów i kategorii j.s.t. Warunkiem koniecznym uporządkowania systemu są korekty w przepisach dotyczących sprawozdawczości i statystyki publicznej, tak aby zarówno opis stanu istniejącego oraz prognozy prawdziwie odzwierciedlały faktyczne koszty realizacji przejmowanych przez samorząd zadań publicznych, co może stać się dobrą podstawą porozumienia dotyczącego określenia proporcji ich finansowania, zwłaszcza w okresie występującego obecnie niedoboru środków
publicznych.

5. Oczekujemy, że do końca września w wyniku współdziałania na forum Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu zostanie opracowana kompleksowa koncepcja systemu finansów komunalnych, uwzględniająca konieczne zmiany, nie tylko dochodów, ale też kwestie podatkowe, finansowania rozwoju regionalnego, sprawozdawczości i statystyki publicznej, oraz administracji podatkowej. Musi zostać opracowany wspólny, rządowo-samorządowy program analizy kosztów na reprezentatywnych dla danych kategorii jednostek samorządu, na wszystkich poziomach. Umożliwi to ustalenie standardów wykonywania zadań publicznych, a w konsekwencji określenie wysokości dochodów, w zgodzie z konstytucyjną zasadą adekwatności. Strona samorządowa deklaruje swoje zaangażowanie w przeprowadzeniu koniecznych symulacji finansowych. Ponieważ przedstawione założenia projektu ustawy o dochodach j.s.t. obarczone są tymi samymi wadami co w latach poprzednich, nie zawierają oczekiwanych przez samorząd wyliczeń skutków finansowych proponowanych zmian, opracowany na ich podstawie projekt ustawy nie może zostać zaakceptowany przez samorząd.

6. Rozpoczynają się prace nad przygotowywanie budżetów j.s.t. na przyszły rok. W tej sytuacji konieczne jest przedłużenie czasu obowiązywania dotychczasowej ustawy o dochodach j.s.t. na kolejny rok. W ramach nowelizacji należy skorygować wszystkie przepisy systemu finansów komunalnych, w szczególności nie ma żadnych powodów, aby nadal utrzymywać ustawowe zwolnienia z podatków lokalnych, w zakresie których samorząd posiada ustawowe władztwo podatkowe. Do rozważenia jest wprowadzenie zwrotu podatku VAT od dokonywanych przez samorząd wydatków inwestycyjnych.

7. Zgoda rządu na proponowane przez samorząd powyższe rozwiązania będzie wyrazem dobrej woli rządu w systemowym uregulowaniu finansów komunalnych.