Podczas posiedzenia Zarządu ZMP w Przemyślu 24 sierpnia przyjęto stanowisko w sprawie finansowania zadań zleconych. Samorządy otrzymują od lat środki nieadekwatne do ponoszonych wydatków na zadania zlecone, dlatego dofinansują te zadania własnymi środkami, co ogranicza im możliwość finansowania zadań własnych.

Sprawiedliwe i przejrzyste zadania zlecone

Związek Miast Polskich powołuje się w stanowisku na opublikowane w ostatnim czasie przez Najwyższą Izbę Kontroli dwa ujednolicone teksty wystąpień pokontrolnych, dotyczące dotacji na zadania zlecone JST. – To bardzo użyteczne dla nas teksty, są jak gwiazdka z nieba i trzeba je wykorzystać jak najszybciej. Najważniejsze rzeczy to: zalecenia NIK na przyszłość oraz wprowadzanie już teraz możliwości wykazywania w sprawozdaniach naszych dotacji, co do tej pory było niemożliwe. Nie dość, że dopłacaliśmy, to jeszcze nie mogliśmy tego wykazać, co było fałszowaniem rzeczywistości – mówił prezes ZMP, prezydent Gliwic, Zygmunt Frankiewicz.

Dlatego Związek zwraca się w podjętym stanowisku do Ministerstwa Finansów - niezależnie od dalszych działań systemowych - o skorygowanie sposobu kalkulowania środków na dotacje celowe na zadania zlecone, realizowane przez JST, jeszcze w tym roku. NIK potwierdza bowiem postulaty samorządów, formułowane od wielu lat, i czas najwyższy, aby te sprawy uregulować sprawiedliwie i przejrzyście.

Poszkodowane miasta na prawach powiatów

Związek Miast Polskich na wniosek Radomia i Torunia podjął również stanowisko w sprawie dofinansowania ze środków UE sieci dróg krajowych poza siecią TEN-T, w którym postuluje przeprowadzenie analizy systemu finansowania dróg krajowych na ich terenie, a także wielkości i dostępności środków pochodzących z UE, przeznaczonych na dofinansowanie dróg krajowych poza siecią TEN-T. Jednocześnie zwraca uwagę na niesprawiedliwe potraktowanie miast na prawach powiatu z województwa mazowieckiego, które - jako jedyne w kraju - nie mogą ubiegać się o środki z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 w zakresie dofinansowania dróg krajowych, a także niewystarczającą wysokość środków na drogi krajowe w miastach na prawach powiatu w tym programie.

Związek apeluje o zwiększenie puli środków UE dedykowanych dla dróg krajowych poza siecią TEN-T w miastach na prawach powiatu oraz o usunięcie krzywdzących zapisów dotyczących miast na prawach powiatu z ustawy o Krajowym Funduszu Drogowym.

Środowisko, zdrowie i nieruchomości

Pozytywną opinię, choć ze szczegółowymi uwagami, uzyskał projekt ustaw zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska, który dotyczy niskiej emisji i umożliwia m.in. śledzenie tego, co dzieje się z daną instalacją w trakcie eksploatacji.

Negatywnie oceniono projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Rozszerza on katalog inwestycji, które będą musiały się uzyskać opinię wojewody i to odpłatnie. Podkreślano, że mimo że jest mnóstwo marnotrawstwa w dziedzinie ochrony zdrowia, to jednak sposób koordynacji narzucony przez tę regulację jest niewłaściwy, gdyż ogranicza samodzielność JST.

Zgłoszono zastrzeżenia do rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wykazu nieruchomości przekazywanego Krajowemu Zasobowi Nieruchomości, które powoduje zwiększenie zadań (duża liczba szczegółowych danych) po stronie samorządów bez zwiększenia środków na ten cel. Zdaniem Krzysztofa Żuka, prezydenta Lublina, wiceprezesa ZMP skandaliczna i bezsensowna jest kara za niedopełnienie terminu przekazania danych – 500 zł za dzień. W tym mieście, aby zrealizować to zadanie trzeba było zatrudnić dodatkowo 4 osoby.

Zarząd Związku Miast Polskich negatywnie zaopiniował rządowy projekt ustawy o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (stanowisko w załączeniu).

Zarząd ZMP wydelegował do Zespołu ds. Przeglądu Prawa Samorządowego przy Prezydencie RP - Zygmunta Frankiewicza, prezydenta Gliwic i prezesa Związku Miast Polskich (do sekcji koordynującej Zespół) oraz Andrzeja Porawskiego, dyrektora Biura ZMP (do sekcji eksperckiej).

W poczet miast członkowskich ZMP przyjęto jako 303 miasto - Koronowo.

Więcej w następnym numerze „Samorządu Miejskiego”.

Joanna Proniewicz - rzecznik prasowy ZMP